فرهنگی
تجلیل از هشتصد و نوزدهمین زادروز مولانا جلال‌الدین محمد بلخی
تجلیل از هشتصد و نوزدهمین زادروز مولانا جلال‌الدین محمد بلخی
مولانا جلال الدین محمد بلخی شاعر و عارف نامدار، روز ۸ میزان ۱۴۰۵ برابر با ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶، طی یک برنامه فرهنگی و ادبی در شهر استانبول گرامی داشته شد.
این برنامه با حضور شماری از فرهنگیان، شاعران، دانشجویان، نویسندگان و علاقه‌مندان به اندیشه و آثار مولانا برگزار شد و به بررسی جایگاه ادبی، عرفانی و فکری این شاعر بزرگ اختصاص داشت.
این محفل فرهنگی به ابتکار انجمن فرهنگی سخن و با همکاری انجمن رفا و همبستگی و اکادمی توسعه افغانستان برگزار شد. هدف از برگزاری آن، گرامیداشت میراث ادبی و عرفانی مولانا و فراهم‌کردن زمینه‌ای برای بازخوانی اندیشه‌ها و آثار او در میان جامعه فرهنگی افغانستان در ترکیه عنوان شد.
این برنامه با سخنرانی سعدالله حقیار، شاعر و شخصیت فرهنگی، به نمایندگی از برگزارکنندگان آغاز شد. وی ضمن خوشامدگویی به مهمانان، از حضور اشتراک‌کنندگان و همکاری نهادهای برگزارکننده در برپایی این برنامه فرهنگی قدردانی کرد.
در بخش علمی و ادبی برنامه، استاد عبدالسمیع رفیع، مولانا‌شناس و بیدل‌پژوه، درباره زندگی، آثار و اندیشه‌های مولانا سخنرانی کرد. وی با بررسی برخی از جنبه‌های فکری و عرفانی مولانا، بر اهمیت مطالعه آثار او در شناخت ادبیات فارسی، عرفان اسلامی و میراث فکری او تأکید کرد.
لیلی غزل، شاعر شناخته‌شده افغانستان، نیز در این برنامه دیدگاه‌های خود را درباره شخصیت، اندیشه و جایگاه مولانا ارایه کرد. همچنین مروه قانت، اورانوس مصمم و نورافشان حصاری، با پرداختن به افکار و اشعار مولانا، بخش‌هایی از آثار این شاعر را برای حاضران خوانش کردند.
بخش ادبی برنامه با خوانش شماری از غزل‌های مولانا توسط احمد مبارک ادامه یافت و فضای محفل با شعر و کلام مولانا همراه شد.
در بخش پایانی برنامه، دو تن از اهل تصوف با اجرای سماع، جلوه‌ای از سنت‌های عرفانی مرتبط با میراث مولانا را به نمایش گذاشتند. همچنین حبیب‌الله دانش با اجرای چند قطعه موسیقی، بخش هنری این برنامه را همراهی کرد.
گردانندگی این محفل را ظهور مظهر بر عهده داشت. در پایان نیز شماری از کتاب‌های تازه‌چاپ‌شده از آثار عبدالسمیع رفیع به اشتراک‌کنندگان اهدا شد.
برگزاری این محفل در استانبول، زمینه‌ای برای گردهمایی جامعه فرهنگی افغانستان و بازخوانی میراث ادبی و عرفانی مولانا جلال‌الدین محمد بلخی فراهم کرد؛ میراثی که همچنان در میان فارسی‌زبانان و علاقه‌مندان ادبیات و عرفان مورد توجه قرار دارد.
—————————————–
طراحی ویروس ها با هوش مصنوعی
دانشمندان آمریکایی برای نخستین بار ویروس های طراحی شده با هوش مصنوعی را ساختند.
دانشمندان آمریکایی برای نخستین بار با استفاده از هوش مصنوعی (AI) ویروس‌های عملکردی‌ای را ایجاد کرده اند که در طبیعت وجود ندارند؛ قابلیتی که به گفته پژوهشگران می تواند به پیشرفت علم پزشکی کمک کند، اما در عین حال خطرات جدی برای امنیت زیستی نیز به همراه داشته باشد.
پژوهشگران دانشگاه استنفورد و مؤسسه برودِ مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) و دانشگاه هاروارد، با استفاده از هوش مصنوعی هزاران ژنوم کامل ویروسی را طراحی کردند. نتایج این پژوهش در مجله علمی ساینس منتشر شد.
تقریباً ۳۰۰ مورد از این طرح‌ها به صورت شیمیایی سنتز و در آزمایشگاه آزمایش شدند که در نهایت به تولید ۱۶ ویروس زنده و دارای قابلیت تکثیر منجر شد.
این ویروس ها از نوع باکتریوفاژ بودند؛ یعنی موجوداتی که به جای انسان، باکتری ها را آلوده می کنند. این ویروس ها بر اساس یک فاژ طبیعی موسوم به ΦX174 طراحی شده بودند. برخی از نسخه هایی که هوش مصنوعی طراحی کرده بود، در از بین بردن سویه هایی از باکتری E. coli (اشرشیا کلی) که در برابر درمان مقاومت پیدا کرده بودند، عملکرد مؤثرتری نسبت به فاژهای طبیعی نشان دادند.
پیش از این، از هوش مصنوعی به طور گسترده برای طراحی ژن ها و پروتئین های منفرد استفاده شده بود، اما پژوهشگران میگویند این نخستین بار است که نشان داده می شود مدل های مولد هوش مصنوعی می توانند یک ژنوم کامل و عملکردی ویروسی را طراحی کنند.
فاطمه وفایی استاد زیست فناوری در دانشگاه نیوساوث ولز، تأکید کرد که این فاژها هیچ خطری برای انسان ندارند، اما گفت چنین قابلیتی میتواند درآینده نگرانی های امنیتی ایجاد کند.
او در گفتگو با الجزیره گفت: مسئله کمتر این است که «آیا باید نگران این ویروس باشیم؟» و بیشتر این است که «هوش مصنوعی حالا اصلاً می تواند چنین کاری انجام دهد».
او خواستار نظارت و کنترل های قوی تر شد.
با این حال، کارشناسان خاطرنشان کردند که طراحی عوامل بیماری زای خطرناکِ انسانی همچنان بسیار دشوارتر از ایجاد باکتریوفاژهای نسبتاً ساده است.
این دستاورد در شرایطی حاصل شده است که نگرانی ها درباره سامانه های خودمختار هوش مصنوعی که خارج از دستورالعمل های تعیین شده برای خود عمل می کنند، رو به افزایش است. مدل هایی که توسط شرکت های متا پلتفرمز، اوپا‌اِی‌آی و آنتروپیک توسعه یافته اند، اخیراً در جریان آزمایش های امنیتی اقدام به فعالیت های سایبری بدون مجوز کرده اند.
مؤسسه امنیت هوش مصنوعی بریتانیا نیز این هفته گزارش داد که عوامل هوش مصنوعی در جریان ارزیابی ها، افراد و سازمان های واقعی را هدف قرار داده، هویت‌های جعلی ایجاد کرده و تلاش کرده اند کدهای مخرب را وارد سیستم ها کنند.
هیچ یک از این حوادث شامل تحقیقات زیستی نبود، اما این رویدادها نگرانی‌هایی را درباره دسترسی سامانه های هوش مصنوعیِ روزبه روز توانمندتر به ابزارهای قدرتمند، از جمله ابزارهایی که برای طراحی ویروس‌ها استفاده می شوند، افزایش داده اند.
این آزمایش همچنین در بحبوحه ازسرگیری بحث‌ها در آمریکا درباره تحقیقات مرتبط با ویروس‌های خطرناک و منشأ کووید-۱۹ انجام شده است.
این احتمال که همه گیری کووید-۱۹ در پی یک حادثه آزمایشگاهی در «مؤسسه ویروس شناسی ووهان» که با بودجه آمریکا تأمین مالی می شد آغاز شده باشد، پس از بازجویی های اخیر کنگره آمریکا از آنتونی فائوچی، مشاور پیشین کاخ سفید در امور کرونا، بار دیگر به موضوعی مهم در عرصه سیاسی آمریکا تبدیل شده است.
فائوچی پس از آنکه از پاسخ دادن به پرسش هایی درباره منشأ کووید-۱۹ و تأمین مالی تحقیقات درباره ویروس کرونا در ووهان خودداری کرد، از سوی یک کمیته سنای آمریکا به دلیل بی احترامی به احضاریه و خودداری از همکاری، در وضعیت «توهین به کنگره» قرار گرفت.
تحقیقات زیستی با تأمین مالی آمریکا در خارج از این کشور نیز پس از آن مورد توجه و بررسی قرار گرفته است که تولسی گبرد، مدیر پیشین اطلاعات ملی آمریکا، اسنادی منتشر کرد که نشان می داد واشنگتن از آزمایشگاه های زیستی در اوکراین حمایت کرده است؛ آزمایشگاه هایی که روی عوامل بیماری زای خطرناک تحقیق می کردند و برخی از این مراکز درگیر تحقیقات «افزایش کارکرد» بوده اند.
روسیه مدت هاست آمریکا را متهم می کند که از طریق برنامه های مرتبط با پنتاگون، شبکه‌ای از آزمایشگاه های زیستی را در کشورهای سابق اتحاد جماهیر شوروی ایجاد کرده است. مسکو بارها به مراکز تحت حمایت مالی آمریکا در اوکراین اشاره کرده است؛ مراکزی که تحقیقات در آن ها شامل عوامل بیماری زای خطرناکی از جمله سیاه زخم، طاعون و آنفلوانزای پرندگان بوده است.
