حرف نخست
پاسداشت فرزانگان؛ سرمایهگذاری بر آینده
پاسداشت فرزانگان؛ سرمایهگذاری بر آینده
ملتهایی که بزرگان دانش، ادب و فرهنگ خویش را گرامی میدارند، در حقیقت به ریشههای هویت خود آب میرسانند. هیچ جامعهای بدون شناخت گذشته و بدون ارج نهادن به شخصیتهایی که چراغ اندیشه را در مسیر تاریخ برافروختهاند، نمیتواند آیندهای روشن و استوار بنا کند. تجلیل از اندیشمندان، شاعران، نویسندگان، هنرمندان و دانشوران، تنها بزرگداشت یک فرد نیست؛ بلکه پاسداری از ارزشهایی است که آنان در طول عمر خود برای اعتلای جامعه آفریدهاند.
فرهنگ سپاسگزاری از اهل علم و ادب باید از زمان حیات آنان آغاز شود، نه آنکه تنها پس از خاموش شدن چراغ زندگیشان به یادشان بیفتیم. چه بسیار شخصیتهایی که سالهای عمر خود را در راه آموزش، تحقیق، تألیف و تربیت نسلها سپری کردند، اما در دوران حیات، کمتر مورد توجه و قدردانی قرار گرفتند. در حالی که یک سخن محبتآمیز، یک مجلس تجلیل، یک لوح سپاس یا حتی یادکردی صادقانه از خدمات آنان، میتواند انگیزهای برای ادامه راه و الهامبخش دیگر اهل قلم و اندیشه باشد.
در عین حال، یادکرد از بزرگان پس از وفات نیز رسالتی فرهنگی و تاریخی است. انسانهای بزرگ با مرگ از میان نمیروند؛ آثار، افکار و منش آنان همچنان در جامعه زنده میماند. برگزاری سالگردها، همایشهای علمی، نشستهای ادبی، چاپ آثار، نگارش زندگینامهها و معرفی خدمات آنان، در حقیقت پلی میان گذشته و آینده است؛ پلی که نسل جوان را با سرمایههای معنوی سرزمینش آشنا میسازد.
نسل امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند الگوهای حقیقی است. در روزگاری که فضای مجازی گاه چهرههای کممایه را به عنوان الگو معرفی میکند، شناساندن شخصیتهای بزرگ دانش و فرهنگ، جوانان را به سوی اندیشه، اخلاق، پژوهش و خلاقیت رهنمون میسازد. جوانی که با زندگی یک دانشمند، یک شاعر یا یک متفکر آشنا شود، درمییابد که موفقیت از مسیر تلاش، صبر، دانشاندوزی و خدمت به جامعه حاصل میشود، نه از راه شهرتهای زودگذر.
تجلیل از بزرگان، افزون بر زنده نگه داشتن نام آنان، روح قدردانی را نیز در جامعه تقویت میکند. جامعهای که خدمت را ارج مینهد، انسانهای خدمتگزار بیشتری پرورش میدهد. هنگامی که پژوهشگر، نویسنده، معلم یا هنرمند احساس کند جامعه تلاشهای او را میبیند و ارزش میگذارد، با انگیزهای بیشتر به آفرینش علمی و فرهنگی ادامه خواهد داد. این چرخه، زمینهساز رشد فرهنگی و شکوفایی فکری جامعه خواهد بود.
سرزمین ما نیز خوشبختانه از وجود صدها شخصیت درخشان علمی، ادبی و عرفانی بهرهمند بوده است؛ فرزانگانی که هر یک ستونی از بنای فرهنگ این دیار را استوار ساختهاند. وظیفه نهادهای فرهنگی، رسانهها، مراکز آموزشی و انجمنهای ادبی آن است که این گنجینههای گرانبها را از غبار فراموشی برهانند و اندیشه و آثار آنان را به زبان امروز برای نسل جوان معرفی کنند.
بیاییم فرهنگ قدردانی را به یک عادت اجتماعی تبدیل کنیم؛ فرزانگان را در زمان حیاتشان ارج نهیم، از خدماتشان سپاسگزاری کنیم و پس از درگذشتشان نیز یاد و نام آنان را زنده نگه داریم. زیرا هر جامعهای که حافظ حافظه فرهنگی خود باشد، آیندهای روشنتر، هویتی استوارتر و نسلی آگاهتر خواهد داشت.
سید داوود یعقوبی
مدیرمسوول و صاحب امتیازدوهفته نامه آیینه روز