زندگی نامه مرحوم استاد حیدری وجودی

زندگی نامه مرحوم استاد حیدری وجودی

غلام حیدر متخلص به حیدری وجودی فرزند مولانا شفیع الله یکی از شاعران و صوفی های بزرگ کشورمان در سال 1318 خورشیدی دریکی از دهکده های ولایت پنجشیر دیده به دیدارهستی آشنا کرد، الفبا، کلام منجی (قرآنکریم)، پنج کتاب، گلستان و بوستان حضرت سعدی رح، دیوان حافظ و دیگر کتاب های فارسی را در دبستان کهن از آموزگاران همان روزگار فراگرفت وی در سال 1326 شامل مکتب ابتدائیه رُخه پنجشیر گردید به نوشته دانشنامه ی ادب فارسی در افغانستان “با اینکه برخی دشواریها او را از ادامه تحصیل رسمی بازداشت، پیگیرانه در فراگیری دانش های ادبی اهتمام ورزید”

در صنف پنجم مکتب بود که از اثر حادثه ی درعالم رویا حالش دگرگون شد و درهمان حالات یعنی درعالم رویا نخستین مصره ی از وی به ظهور رسید؛

چی بودی رونمودی

دل ربودی بی دلم کردی

پس از فراغت صنف ششم مکتب ابتدائیه پنحشیر به قصد ادامه تحصیل در اوایل 1333 خورشیدی به کابل آمد ولی از اثر آن حالاتی که دامنگیرش بود نتوانست که تحصیلات رسمی را ادامه دهد در روزهای نخست بمناسبت عشق وعلاقه ی که به شعر و شاعری داشت با سه شخصیت که در آن روزگار مطرح بودند (مولانا خال محمد خسته، صوفی غلام نبی عشقری و شایق جمال) آشنا شد، مرحوم مولانا خسته در اصلاح شعر هایش توجه دوستانه ی مبذول داشت در سال 1336 شامل عسکری شد بعد از شش سال درعقرب 1342 از عسکری فارغ شد و در اوایل 1343 انجمنی بنام “انجمن شعرای افغانستان” در چوکات وزارت آموزش وپرورش تآسیس شد که جناب استاد 25 سال داشت بحیث پژوهشگر انجمن تعیین شد همزمان با کار در انجمن شعر وزارت آموزش وپرورش از محضر سخنورانی مانند صوفی عشقری، شایق جمال، عبدالحمید صوفی، خال محمد خسته، ملک الشعرا بیتاب، نوید فکری سلجوقی بهره ها برد، متاسفانه بیش از سه ماه دوام نکرد یا لغو شد، بابسته شدن درهای انجمن بنابر برخی ملاحظات سیاسی از اول ماه اسد آن سال 1343 تا حال که بیش از 45 سال یعنی نزدیک به نیم قرن میشود در ریاست کتابخانه عامه کابل بحیث کارمند وظیفه اجرا مینماید.

حیدری وجودی از خردسالی به شعروادب و عرفان روی آورده بود وبه تدریج در شاعری به پختگی گراید در شعر از مولوی و بیدل پیروی میکند، عرفان و تصوف درون مایه شعرهایش است از نظر سبک شعر حیدری وجودی یک شاعر کلاسیک سرا است او به سبک مدرن رغبتی نشان نمیدهد در سبک کلاسیک شکل فُرم، دلخواه او غزل است و میتوان گفت او یکی از غزل سرایان موفق افغانستان بود به گفته ی واصف باختری “او یکی از چند شاعر انگشت شمار روزگار ماست که میتوان میان نحوه ی زیست و نحوه ی سرایش آنان علامت تساوی گذاشت”.

از جمله کارهای فرهنگی وی، در سال 1365 نخستین “عرس حضرت مولانا” را در کابل ساخت که درهمین عرس تقریبا 200 نفر اشتراک میکردند و این عرس را هرسال سر رشته میکرد با همکاری بعضی از فرهنگیان مطرح چون استاد واصف باختری، مرحوم دکتر عبدالاحمد جاوید، مرحوم نیلاب رحیمی، استاد ناظمی و بعضی از جوانان همان دوره مثل عبدالقهارعاصی، شمس الحق آریانفر، افسررهبین و بعضی از شعرا و ادبیات شناسان دیگری.

صوفی استاد حیدری وجودی تا حال 14 عنوان دفترهای شعری چاپ شده دارد، مقالاتی در مورد ادبیات عرفانی حضرت مولانا و حضرت بیدل هم نوشته است همچنان مقدمه های بر دیوان آثار صوفی عشقری، دفتر اشعار صادقی صاحب، عارف وقت که تربت شان در چاریکار است ترتیب داده است سایر کارهای که کرده ترکیبات آثارغزالی، ترتیبات شعری و غزل های نابی از واصل کاظمی تا واصف باختری میباشد، از نوشته های پژوهشی صوفی حیدری وجودی میتوان به ترکیب های شعری در اشعار نظامی گنجه ای، گردآوری و تصحیح اشعار عشقری وگزیده غزل ها از واصل کابلی تا واصف باختری اشاره کرد.

آثاری چون: کابل مادر (کابل 1350 خورشیدی)، ندای جمهوریت (کابل 1353 خورشیدی) و آیینه تجلی (کابل 1354 خورشیدی) هرکدام جایزه های نخست و دوم مطبوعات را برای حیدری به ارمغان آورده است.

مقالات متفرق استاد صوفی حیدری وجودی

• تدوین غزلهای ناب از واصل کابلی تا واصف باختری
• شرح اسرار “خودی و رموز بی خودی” محمد اقبال لاهوری که در اخبار مجاهد چاپ شده بود
• مقالات ادبی و عرفانی در اخبار و مجلات چاپ شده
• تدوین، تصحیح و مقدمه بر آثار صوفی عشقری زیر نام “افلاک عشق” و “دل نالان” و نامه های منظوم “داستان شیرین و فرهاد” و دوبیتی ها
• تدوین و ترکیبات آثار شعری نظامی گنجه ای
• گزیده اشعار حضرت شایق جمال
• تصحیح مقدمه آثار صادقی و چاپ آن
• تدریس مثنوی معنوی شریف وغزلیات بیدل به روز های دوشنبه و پنج شنبه (کست آن به بیش از 500 میرسد)

آثار چاپ شده استاد صوفی حیدری وجودی

1. عشق و جوانی (سال چاپ 1349 خورشیدی کابل)
2. رهنمای پنجشیر (سال چاپ 1351 خورشیدی کابل “از جمله آثار منظومی است که معرف پنجشیر میباشد سوای سروده ستایشی عشقری، این نخستین اثری است که به معرفی ابعاد مختلف این خطه پرداخته است”)
3. نقش امید (سال چاپ 1355 خورشیدی)
4. با لحظه های سبز بهار (سال چاپ 1364 و چاپ دوم 1383 خورشیدی)
5. سالی در مدار نور (سال چاپ 1366 و چاپ دوم 1379 خورشیدی کابل)
6. سایه معرفت (سال چاپ 1374 خورشیدی و تا حال چهار بار چاپ شده)
7. صور سبز صدا (سال چاپ 1379 خورشیدی)
8. میقات تغزل (سال چاپ 1379 خورشیدی)
9. ارغنون عشق (سال چاپ 1378 و چاپ دوم 1383 خورشیدی)
10. رباعیات و دوبیتی ها (سال چاپ 1380 خورشیدی)
11. شکو قامت مقاومت (سال چاپ 1381 خورشیدی)
12. غربت مهتاب (سال چاپ 1381 و چاپ دوم 1385 خورشیدی)
13. لحظه های در آب وآتش (سال چاپ 1383 خورشیدی)
14. آوای کبود (سال چاپ 1383 خورشیدی)

کارهای فرهنگی استاد صوفی حیدری وجودی

• معاون کانون دوستداران حضرت مولانای بزرگ رح
• عضو موسسین بنیاد فرهنگ افغانستان
• عضو رهبری انجمن نویسندگان افغانستان
• رئیس کانون فرهنگی سیمرغ
• رئیس بنیاد غزالی

نونه کلام استاد صوفی حیدری وجودی

گردش چشم سیاه تو خوشم میآید

موج دریای نگاه تو خوشم میآید

همچو مهتاب که بر ابر حریری تابد

تن و تن پوش سیاه تو خوشم میآید

چون چراغی که دل شب به مزاری سوزد

سوختن در سر راه تو خوشم میآید

در سپهر نگهم نور فشاند شبها

مهر من جلوه ماه تو خوشم میآید

جلوه گلشن اندام که دیدی ای دست

که خس و خار و گیاه تو خوشم میآید

بس که در آتش هجران کسی سوخته یی

اشک جان پرور و آه تو خوشم میآید

رفتی از خویش و کف پای کی را بوسیدی؟

ای دل پاک گناه تو خوشم میآید