طبیعت از دیدگاه لسان الغیب حافظ
درسبک شعری ادبیات پربار فارسی دری ، به ویژه سبک خراسانی توجه خاص به طبیعت خداداد داشته ، مظاهر طبیعت بگونه رویایی و خیال انگیز انعکاس یافته است .
از میان سخنروایان ادب ، لسان الغیب خواجه شمس الدین حافظ می شناسیم که عناصر صور خیال را به شکل بارزتر از دیگران مورد کاربرد قرارداده است . از ابزار بهاری یکی هم باد صبا است که صبا بادی است که در فصل بهار از طرف مشرق یا شمال می وزد ، بادی لطیف و گوارا است ، نسیمی خوش دارد و گلها از آن بشکفد و عاشقان راز با او گویند . در گذشته های دور ، باورداشتند که باد صبا از مطلع خوشه پروین آغاز و به صورت فلکی هفت اورنک انجام میآبد . از کاربرد واژه باد صبا در دواوین شعر مثال های فراوان داریم اما در این مقال از حافظ می شنویم که چه تعبیری دارد .
نفس باد صبا مشک فشان خواهد شد
عالم پیر دگر باره جوان خواهد شد
***
بعد ازین دست من و دامن سرو و لب جوی
خاصه اکنون که صبا مژده فروردین داد
***
رسید باد صبا ، غنچه در هواداری
ز خود برون شد و برخود درید پیراهن
***
از صبا هر دم مشام جان ما خوش می شود
آری آری طیب انفاس هواداران خوش است
***
بوی بهبود ز اوضاع جهان می شنوم
شادی آورد گل و باد صبا شاد آمد
حافظ از پیام باد صبا که نسیم از کوی دوست ارمغان دارد به تعابیر مختلف در افشانی ها دارد و در واقع باد صبا پیام آور عطر تن معشوق است که به مشام جان عاشق میرسد .
یکی دیگر از گزینه های خوشگوار بهاری در شعر حافظ ، سحر است واز سحر میدانیم که آب حیات یافته است و برات زندگی عرفانی را گرفته است . باز ببینیم که از سحر حافظ دیگر چه دریافت ها و بافت های عاشقانه و عارفانه دارد .
سحر بلبل حکایت باد صبا کرد
که عشق روی گل با ما چها کرد
***
صبا وقت سحر بویی ز زلف یار می آورد
دل شوریده ی ما را به بو در کار می آورد
***
با صبا در چمن لاله سحر می گفتم
که شهیدان که اند این همه خونین کفنان
دل ضعیفم از آن می کشد به طرف چمن
که جان ز مرگ به بیماری صبا برد
***
به بوی او ، دل بیمار عاشقان چو صبا
فدای عارض نسرین و چشم نرگس شد
***
چون صبا با تن بیمار و دل بی طاقت
به هواداری آن سرو خرامان بروم
سراین رشته دراز است و ما که خدمتگذاران این دیاریم با بیت مقبول حافظ که کام دل از کلام عارفانه اش میگیریم و میگوییم که عزیزان هموطن مانند بادصبا به دل های یکدیگر بوزید بوی دشمنی ها و کینه توزی های از صفحه قلب تان بزدایید . هم در زمین خانه و هم در زمین قلب تان درخت دوستی و محبت و صفا بکاریید .
درخت دوستی بنشان که کام دل به بار آرد
نهال دشمنی برکن که رنج بی شمار آرد
عبدالحسین مهدی
